Parijs zonder de Eiffeltoren is als een stokbrood zonder korst: ondenkbaar. Toch was het een haartje beter geweest of dit ijzeren gevaarte had allang op de schroothoop gelegen. De “IJzeren Dame” werd namelijk met een houdbaarheidsdatum gebouwd.
Van kluis-krakende ingenieurs tot illegale nachtfoto’s: hier zijn de feiten over de beroemdste antenne ter wereld.
1. Hij is eigenlijk een tweedehandsje
Gustave Eiffel was een slimme zakenman. Voordat hij de toren in Parijs neerzette, had hij al ervaring opgedaan met het Viaduct van Porto en het treinstation van Boedapest. Het geheim van zijn succes? Hij bouwde alles als een bouwpakket. De onderdelen werden in de fabriek al klaargemaakt, waardoor de toren in de recordtijd van slechts twee jaar en twee maanden in elkaar werd geklonken.
2. Geen staal, maar ‘puddelijzer’
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is de toren niet van staal gemaakt. Eiffel koos voor puddelijzer uit de smederijen van Pompey. Door dit proces wordt bijna alle koolstof uit het ijzer gehaald, waardoor het materiaal supersterk en puur wordt. Het nadeel? Het roest waar je bij staat. Daarom krijgt de toren elke zeven jaar een nieuwe verflaag, precies zoals Gustave dat 130 jaar geleden al voorschreef.
3. Het Vrijheidsbeeld is haar kleine broertje
Gustave Eiffel was niet alleen druk in Parijs. Zijn bedrijf ontwierp ook het metalen geraamte van het Vrijheidsbeeld in New York. Terwijl de wereld naar de koperen buitenkant van Lady Liberty kijkt, is het de techniek van Eiffel die de boel al sinds 1886 overeind houdt.
4. Eigenlijk was de toren “tijdelijk”
De Eiffeltoren was de eyecatcher van de Wereldtentoonstelling van 1889. Het plan was simpel: na 20 jaar zou het ding weer gesloopt worden. De Parijse kunstwereld vond het een afschuwelijk gedrocht en kon niet wachten tot hij weg was. Wat de toren redde? De wetenschap. Eiffel installeerde antennes voor draadloze telegrafie en later radio, waardoor de toren plotseling een onmisbare strategische waarde kreeg.
5. Veertig jaar lang de hoogste
Bij de opening was de toren met zijn 300 meter het hoogste gebouw ter wereld. Dat record hield hij maar liefst 40 jaar vast. Pas in 1931 werd hij ingehaald door het Empire State Building in New York. Tegenwoordig telt de toren (inclusief moderne antennes) 330 meter, maar de iconische status is nog altijd ongeslagen.
6. De vorm van een reusachtige brugpijler
Heb je je ooit afgevraagd waarom de toren de vorm van een A heeft? Dat is geen eerbetoon aan de liefde, maar pure natuurkunde. De ingenieurs van Eiffel waren experts in het bouwen van enorme bruggen en viaducten. Als je goed kijkt, zie je dat de Eiffeltoren eigenlijk een gigantische, verticale brugpijler is die ontworpen is om de enorme winddruk op grote hoogte te weerstaan.
7. Oppassen met je camera ’s nachts
Overdag mag je zoveel foto’s maken als je wilt, maar zodra de lampjes aangaan wordt het juridisch interessant. De specifieke verlichting van de Eiffeltoren is namelijk auteursrechtelijk beschermd. Voor je Instagram-post zal niemand je lastigvallen, maar als een professional die foto verkoopt zonder toestemming van het beheerbedrijf (SETE), kunnen ze een gepeperde rekening verwachten.
8. De toren krimpt en groeit
Omdat ijzer uitzet bij hitte, kan de Eiffeltoren in de zomer tot wel 15 centimeter hoger zijn dan in de winter. Ook leunt de top een beetje weg van de zon om de spanning op het metaal gelijk te verdelen. De IJzeren Dame is dus constant in beweging.
9. De ultieme bliksemafleider
De TDF-installaties op de top zorgen ervoor dat 12 miljoen inwoners van de regio Parijs hun radio- en tv-signalen ontvangen. Maar de toren fungeert ook als de grootste bliksemafleider van de stad. Gemiddeld wordt de toren zo’n vijf keer per jaar geraakt door de bliksem, wat spectaculaire (en gelukkig ongevaarlijke) beelden oplevert.