Napoleon Bonaparte. De man, de mythe, de… Corsicaan met een identiteitscrisis? Achter de iconische steek en de hand-in-de-jas schuilt een figuur die veel complexer is dan de geschiedenisboeken vaak doen geloven.
Hij schreef zwijmelende romans, sprak belabberd Frans en probeerde er ooit een eind aan te maken met een pil die over de datum was. Tijd om het beeld van de kleine generaal eens flink bij te stellen met dertien feiten die je waarschijnlijk nog niet kende.
1. Een Fransman met een buitenlands accent
Napoleon werd geboren op Corsica, een eiland dat nog maar net een jaar bij Frankrijk hoorde. Hoewel zijn ouders hem naar een chique Franse school stuurden, bleef hij een buitenstaander.
Zijn hele leven hield hij een zwaar Corsicaans accent en als jonge gast droomde hij ervan om zijn eiland juist te bevrijden van de Franse overheersing. Ironisch, voor de man die later het ultieme symbool van Frankrijk zou worden.
2. Officier op je zestiende
Waar de meeste zestienjarigen tegenwoordig druk zijn met eindexamens, was Napoleon op die leeftijd al officier. Hij doorliep de prestigieuze École Militaire in Parijs in recordtempo. Die vroege start legde de basis voor een militaire carrière die de landkaart van Europa volledig zou herschrijven.
3. De ultieme draaikont
Het is de grootste plotwist in zijn biografie: de man die begon als vurige revolutionair tegen de monarchie, eindigde zelf op de keizerlijke troon. Hij gebruikte de chaos van de Franse Revolutie als ladder naar de absolute macht en verruilde de idealen van ‘Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap’ uiteindelijk zonder blikken of blozen voor een kroon.
4. Liefde als slagveld
Zijn huwelijk met Joséphine de Beauharnais was geen doorsnee sprookje. Zij was een weduwe die de guillotine maar net had ontlopen tijdens de Revolutie. Hun relatie was een explosieve cocktail van intense passie, politieke spelletjes en wederzijds bedrog. Het geeft een zeldzaam inkijkje in de mens achter de militaire machine.
5. Hij was helemaal niet klein
Het hardnekkigste fabeltje over Napoleon? Dat hij klein was. Met zijn 1,68 meter was hij voor die tijd juist heel gemiddeld. Dat we hem als een dwerg zien, komt door Britse spotprenten die hem graag belachelijk maakten. Een misverstand tussen Franse en Engelse meeteenheden deed de rest.
6. De keizer schreef een romannetje
Voordat hij Europa veroverde met kanonnen, probeerde hij het met een ganzenveer. De jonge Napoleon schreef de romantische novelle ‘Clisson et Eugénie’. Het is een nauwelijks verhulde, sentimentele versie van zijn eigen mislukte liefdesleven. Een onverwacht gevoelige en creatieve kant van de latere krijgsheer.
7. Een leger van nerds
Hij was meer dan een bruut met een strategisch brein; Napoleon was oprecht geïnteresseerd in wetenschap. Tijdens zijn militaire expeditie naar Egypte nam hij niet alleen soldaten mee, maar ook een heel leger aan geleerden.
Die trip leverde een wereldvondst op: de Steen van Rosetta, de sleutel waarmee we eindelijk de Egyptische hiërogliefen konden ontcijferen.
8. De woede van Beethoven
Ludwig van Beethoven was aanvankelijk groot fan. Hij zag Napoleon als de belichaming van democratische idealen en wijdde zijn fameuze Derde Symfonie aan hem. Maar toen Napoleon zichzelf tot keizer kroonde, was Beethoven woest.
Hij kraste de naam van Bonaparte zo hard van de titelpagina dat het papier scheurde. “Is hij dan ook niets meer dan een gewone sterveling?” foeterde hij.
9. Religie als gereedschap
Hoewel katholiek gedoopt, had Napoleon weinig met God. Hij zag religie vooral als een handig politiek instrument om de orde te bewaken.
Toch nam hij vooruitstrevende maatregelen: hij gaf Joden in zijn rijk burgerrechten en vrijheid van godsdienst. Niet zozeer uit pure goedheid, maar omdat hij hoopte dat dit de Joodse bevolking loyaal zou maken aan zijn nieuwe rijk.
10. Een mislukte zelfmoordpoging
In 1814, na de rampzalige veldtocht in Rusland en met de vijand voor de poorten van Parijs, zag hij het niet meer zitten. Voordat hij werd verbannen naar Elba, deed hij een zelfmoordpoging.
Hij nam een gifpil in die hij sinds de Russische campagne altijd bij zich droeg. Het gif was echter te oud en had zijn werking verloren. Hij werd er vreselijk ziek van, maar overleefde de poging.
11. Asiel aanvragen bij de vijand
Na zijn korte terugkeer en definitieve nederlaag bij Waterloo had Napoleon het lef om asiel aan te vragen bij zijn aartsvijanden: de Britten. Hij schreef een brief aan de prins-regent waarin hij vroeg om een rustig leven op een Engels landgoedje buiten Londen. De Britten trapten er niet in en stuurden hem zo ver mogelijk weg als ze konden bedenken.
12. De best bewaakte gevangene ter wereld
Zijn eindstation was Sint-Helena, een vulkanische rots midden in de Zuid-Atlantische Oceaan. De Britten namen geen enkel risico met hun beroemde gevangene.
Het eiland werd bewaakt door 2800 soldaten, 500 kanonnen en oorlogsschepen die constant patrouilleerden. Er gingen zelfs wilde geruchten over ontsnappingsplannen met luchtballonnen en primitieve onderzeeërs om de gevallen keizer te bevrijden.
13. Het mysterie van zijn dood
Napoleon stierf in 1821, slechts 51 jaar oud. De officiële doodsoorzaak op Sint-Helena was maagkanker. Maar omdat zijn lichaam bizar goed geconserveerd bleef – een bekend bijeffect van arseen – gaan er al twee eeuwen hardnekkige geruchten dat hij langzaam is vergiftigd.
Bron van inspiratie voor deze lijst: alletop10lijstjes.nl