Adolf Hitler was de dictator van nazi-Duitsland en hoofdverantwoordelijke voor het ontketenen van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Binnen de categorie geschiedenis is zijn bewind een van de donkerste en meest onderzochte periodes uit de moderne tijd, die nauw samenhangt met de nasleep van de Eerste Wereldoorlog. Hieronder vind je dertien gecontroleerde weetjes over zijn leven, denkbeelden en ondergang.
1. De kunstacademie van Wenen wees hem tweemaal af
In zijn jeugdjaren droomde Hitler van een loopbaan als beeldend kunstenaar. In 1907 en opnieuw in 1908 deed hij toelatingsexamen voor de prestigieuze Academie voor Schone Kunsten in Wenen. De examencommissie wees hem beide keren af wegens een gebrek aan talent voor figuurtekenen en adviseerde hem over te stappen naar architectuur. De bittere afwijzing voedde zijn wrok tegen de Weense gevestigde orde.
2. In Wenen radicaliseerde hij door antisemitische politiek
Tijdens zijn armoedige jaren in Wenen (1908–1913), waar hij leefde van de verkoop van geschilderde ansichtkaarten, raakte hij sterk beïnvloed door het felle antisemitisme van de toenmalige burgemeester Karl Lueger en racistische pamfletten. Hij combineerde sociaal-darwinistische theorieën met extreem pan-Germanisme en wees minderheden aan als zondebok voor alle maatschappelijke problemen.
3. Een mislukte staatsgreep in 1923 leidde tot zijn gevangenschap
Op 8 en 9 november 1923 probeerde Hitler met gewapende aanhangers de macht te grijpen in Beieren tijdens de zogeheten Bierkellerputsch in München. De Beierse politie sloeg de opstand neer, waarbij zestien nazi’s en vier agenten omkwamen. Hitler werd veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf in de vesting Landsberg. Tijdens zijn negen maanden durende detentie dicteerde hij zijn ideologische manifest Mein Kampf.
4. Hij volgde een strikt vegetarisch dieet wegens maagklachten
Vanaf het begin van de jaren dertig meed Hitler vlees en vis. Hoewel nazi-propaganda dit presenteerde als een bewijs van zijn sobere leefstijl en dierenliefde, wijzen historische bronnen en dagboeken uit dat chronische darmkrampen, maagpijn en winderigheid de hoofdreden vormden. Hij geloofde dat een dieet van gekookte groenten, granen en fruit zijn lichamelijke klachten verlichtte.
5. Angst voor vergiftiging leidde tot de inzet van voorproevers
Gedurende de oorlogsjaren leefde de dictator in constante vrees voor vergiftiging door de geallieerden of interne saboteurs. In zijn militaire hoofdkwartieren, zoals de Wolfsschanze in Oost-Pruisen, moesten ongeveer vijftien jonge Duitse vrouwen al zijn maaltijden voorproeven. Pas wanneer er na drie kwartier geen verschijnselen van vergiftiging optraden, werd het eten geserveerd.
6. Lijfarts Theodor Morell schreef hem dagelijks tientallen injecties voor
Zijn persoonlijke arts Theodor Morell diende hem dagelijks complexe cocktails toe van vitaminen, hormonen, glucose en stimulerende middelen, waaronder methamfetamine en opiaten. Naarmate het oorlogsverloop verslechterde, raakte Hitler fysiek en mentaal steeds afhankelijker van deze injecties, wat bijdroeg aan zijn tremor, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen.
7. Hij overleefde meer dan veertig moordaanslagen en complotten
Tussen 1921 en 1944 ontsnapte de dictator aan tientallen geplande en uitgevoerde aanslagen. De bekendste poging was Operatie Walküre op 20 juli 1944 in de Wolfsschanze. Kolonel Claus von Stauffenberg plaatste een bomkoffer onder de massief eikenhouten kaartentafel. Een toevallige verplaatsing van de koffer dempte de explosie, waardoor Hitler slechts lichte verwondingen en gescheurde trommelvliezen opliep.
8. Time Magazine riep hem in 1938 uit tot Man of the Year
In januari 1939 plaatste het Amerikaanse opinieblad Time Hitler op de omslag als ‘Man of the Year’ voor 1938. De redactie benadrukte uitdrukkelijk dat dit geen eerbetoon of goedkeuring inhield, maar een erkenning van het feit dat hij dat jaar de gevaarlijkste en meest invloedrijke figuur op het wereldtoneel was geweest na de annexatie van Oostenrijk en het Sudetenland.
9. Samen met Albert Speer plande hij de megalomane Welthauptstadt Germania
Gedreven door grootheidswaanzin ontwierp Hitler met zijn favoriete architect Albert Speer plannen voor de totale verbouwing van Berlijn tot ‘Welthauptstadt Germania’. Het centrale pronkstuk moest de Volkshalle worden, een reusachtig koepelgebouw met plaats voor 180.000 mensen waarin het eigen binnenklimaat wolkenvorming zou veroorzaken. Door het oorlogsverloop werd het project nooit voltooid.
10. Hij liet zich inspireren door eerdere Amerikaanse rassensegregatie
Juridische historici toonden aan dat nazi-juristen bij het opstellen van de beruchte Neurenberger Rassenwetten van 1935 nauwgezet de Amerikaanse wetgeving rond rassenscheiding (Jim Crow-wetten) en immigratiebeperkingen bestudeerden. De rassenwetten ontnamen Duitse Joden hun staatsburgerschap en verboden huwelijken tussen Joden en niet-Joden.
11. Eva Braun trouwde pas minder dan veertig uur voor hun zelfmoord met hem
Hitler hield zijn relatie met Eva Braun jarenlang strikt geheim voor het publiek om zijn mythe als ‘met Duitsland getrouwde leider’ in stand te houden. Pas in de vroege ochtend van 29 april 1945, terwijl de Sovjettroepen het regeringscentrum in Berlijn tot op enkele honderden meters naderden, traden zij in het huwelijk in de ondergrondse bunker.
12. Hij maakte op 30 april 1945 een einde aan zijn leven in de Führerbunker
Toen de nederlaag van het Derde Rijk definitief was, pleegde de 56-jarige dictator op 30 april 1945 zelfmoord in de Führerbunker onder de Rijkskanselarij door middel van een pistoolschot door het hoofd, terwijl Eva Braun cyaankali innam. Conform zijn instructies werden hun stoffelijke resten in de tuin van de kanselarij overgoten met benzine en verbrand.
13. Sovjet-inlichtingendiensten bewaarden zijn stoffelijke resten decennialang
De verbrande resten werden in mei 1945 geborgen door het Rode Leger. De Sovjet-veiligheidsdienst SMERSH begroef de botten in het geheim op verschillende locaties in Oost-Duitsland om te voorkomen dat de plek een bedevaartsoord voor neonazi’s zou worden. Pas in 1970 liet KGB-chef Joeri Andropov de laatste skeletdelen definitief verbranden en de as uitstrooien in de rivier de Biederitz bij Maagdenburg.
