Robin Hood is de bekendste volksheld uit de Engelse geschiedenis. Gehuld in het groen stal hij van de rijken om aan de armen te geven, altijd met zijn trouwe bende vogelvrijen aan zijn zijde. Maar wat is er waar van deze verhalen? Hieronder vind je 16 weetjes over Robin Hood.
1. De oudste verhalen over Robin Hood dateren uit de veertiende eeuw
De eerste schriftelijke verwijzing naar Robin Hood duikt op rond 1377 in het beroemde epische gedicht Piers Plowman van William Langland. Daarin geeft een luie priester toe dat hij de rijmpjes over Robin Hood beter kent dan het Onzevader. Dit toont aan dat verhalen over de boogschutter destijds al wijdverspreid waren onder het gewone volk.
2. De eerste ballades speelden zich af in Barnsdale, niet in Sherwood Forest
Hoewel iedereen Robin Hood tegenwoordig associeert met Sherwood Forest in Nottinghamshire, noemen de vroegste veertiende-eeuwse ballades een heel andere locatie: Barnsdale in Yorkshire. Pas in latere eeuwen verplaatsten vertellers het hoofdkwartier van de bende naar het bos van Nottingham, waar de beroemde confrontaties met de sheriff plaatsvonden.
3. In vroege verhalen stal hij niet voor de armen, maar voor zichzelf
Het nobele motto ‘stelen van de rijken en geven aan de armen’ werd pas in de zestiende eeuw aan de mythe toegevoegd door toneelschrijvers. In de oorspronkelijke middeleeuwse ballades was Robin een ruwe, gewelddadige rebel. Hij overviel corrupte monniken en belastinginners, maar hield de buit doorgaans gewoon met zijn eigen mannen.
4. Hij vocht met de Engelse handboog (longbow)
Robin Hood staat symbool voor de Engelse handboog, een wapen van taxushout dat bijna twee meter lang was. Getrainde boogschutters konden met zo’n boog tot wel driehonderd meter ver schieten en zware maliënkolders doorboren. De verhalen weerspiegelen de trots van de Engelse boerenstand, die met dit volkswapen overwinningen behaalde in de Honderdjarige Oorlog.
5. De bende noemde zichzelf ‘The Merry Men’
De volgelingen van Robin Hood stonden bekend als ‘The Merry Men’. Het woord ‘merry’ betekende in het Middelengels niet alleen vrolijk, maar vooral dapper, trouw en strijdlustig. De bende bestond uit mannen die vogelvrij waren verklaard en daarom buiten de wet in de wildernis moesten overleven.
6. Kleine Jan (Little John) was in werkelijkheid een reus van een man
De trouwste luitenant van Robin Hood droeg de ironische bijnaam ‘Little John’. Volgens de overlevering was hij een reusachtige man van meer dan twee meter lang. De twee ontmoetten elkaar op een smalle boomstam over een rivier, waar ze elkaar met houten vechtstokken te lijf gingen tot Robin in het water plonsde en hem direct uitnodigde om lid te worden van de bende.
7. Maid Marian werd pas veel later aan het verhaal toegevoegd
De romantische liefde tussen Robin en jonkvrouw Marian kwam in de vroegste ballades helemaal niet voor. Zij werd rond 1500 geïntroduceerd vanuit Franse herdersspelen en de traditionele Engelse meifeesten. Pas in het victoriaanse tijdperk werd Marian neergezet als een adellijke dame die haar rijkdom opgaf voor Robin.
8. Broeder Tuck was een vechtende, levensgenietende monnik
Ook Broeder Tuck (Friar Tuck) hoorde niet bij de oorspronkelijke bende. Hij werd aan het einde van de vijftiende eeuw toegevoegd als een vrolijke, corpulente monnik die dol was op lekker eten en bier, maar tegelijkertijd dodelijk handig was met een zwaard. Hij zorgde voor de komische noot tijdens toneelstukken.
9. De Sheriff van Nottingham was zijn aartsvijand
De grote tegenstander van Robin was de Sheriff van Nottingham. In het middeleeuwse Engeland was de sheriff de koninklijke belastinginner en rechter van het graafschap. De haat van het gewone volk tegen zware belastingen en strenge boswetten (waarbij stropen werd bestraft met ophanging of blindmaking) maakte van de sheriff de perfecte schurk.
10. ‘Lincoln green’ was de perfecte camouflage in het bos
In ballades draagt Robin kleding van ‘Lincoln green’. Deze wollen stof werd geproduceerd in de stad Lincoln en geverfd met wede (voor een blauwe basis) en verfbrem (voor een gele toplaag). De resulterende olijfgroene tint bood uitstekende camouflage tussen het dichte bladerdak van Sherwood Forest.
11. Koning Richard Leeuwenhart en prins Jan gaven een historisch tintje
Rond 1590 plaatste toneelschrijver Anthony Munday de verhalen voor het eerst in de regeerperiode van koning Richard Leeuwenhart en diens tirannieke broer prins Jan (eind twaalfde eeuw). Robin werd neergezet als een loyale edelman (Robin van Loxley) die streed tegen de afpersingen van prins Jan terwijl Richard vocht in de Derde Kruistocht.
12. De ‘Major Oak’ in Sherwood Forest is meer dan duizend jaar oud
In het hart van het huidige Sherwood Forest staat de Major Oak, een monumentale eik met een stamomtrek van tien meter. Volgens lokale folklore diende deze gigantische holle boom als de geheime schuilplaats waar Robin en zijn mannen overlegden. Hoewel de boom nu ondersteund wordt door palen, trekt hij nog jaarlijks tienduizenden bezoekers.
13. Er hebben tientallen echte misdadigers met de naam ‘Robehod’ bestaan
Historici hebben in dertiende-eeuwse Engelse rechtbankarchieven tientallen personen gevonden die werden aangeduid als ‘Robert Hod’, ‘Hobbehod’ of ‘Robinhood’. De naam werd door rechters en klerken al snel gebruikt als een algemene soortnaam voor vogelvrijen en bosrovers, waardoor het onmogelijk is om één specifieke historische figuur aan te wijzen.
14. Robin Hood won volgens mythen een gouden pijl bij een toernooi
Een van de beroemdste scènes uit het verhaal is de schietwedstrijd die door de sheriff van Nottingham werd georganiseerd als valstrik. Vermomd als een oude bedelaar schoot Robin een pijl feilloos door het midden van het doelwit en splitste hij de pijl van zijn rivaal, waarna hij ervandoor ging met de gouden hoofdprijs.
15. Hij werd volgens de legende verraden door een priorin
Het traditionele einde van de volksheld is tragisch. Verzwakt door ziekte zocht een bejaarde Robin hulp bij de priorin van Kirklees Priory om zich te laten aderlaten. De verraderlijke non sneed echter een ader te diep door om hem te laten doodbloeden. Met zijn laatste krachten blies hij op zijn jachthoorn om Kleine Jan te waarschuwen, schoot hij een laatste pijl uit het raam en vroeg hij begraven te worden waar de pijl neerkwam.
16. De verhalen inspireerden eeuwenlang films en boeken
Van het beroemde boek Ivanhoe van Walter Scott tot de animatiefilm van Disney en kaskrakers in Hollywood: Robin Hood blijft een van de meest verfilmde personages ter wereld. Zijn strijd voor rechtvaardigheid past perfect in de traditie van avonturenverhalen uit onze weetjes over de middeleeuwen en onze weetjes over piraten.
