Michel de Nostredame was meer dan een man met een glazen bol. Hij was een overlever, een apotheker en een meester in het schrijven van teksten die zo vaag zijn dat je er werkelijk alles in kunt lezen. Van zijn geheime codes tot de nazi-propaganda: we duiken in de wereld van de man die de toekomst probeerde te vangen in duizend kwatrijnen.
1. Van pillendraaier tot profeet
Voordat hij begon met het voorspellen van wereldrampen, was Nostradamus een gewone apotheker. In zijn winkel verkocht hij kruidenmiddeltjes en zelfgemaakte snoepjes. Hij was zelfs niet vies van een gokje; klanten konden bij hem wedden op het geslacht van hun ongeboren baby. Pas later in zijn leven verruilde hij de vijzel voor de sterrenkaarten.
2. Een tragedie als drijfveer
Nostradamus werd niet zomaar een ziener. Het verlies van zijn eerste vrouw en kinderen aan de pest veranderde alles. Terwijl hij als arts anderen probeerde te redden, kon hij zijn eigen gezin niet helpen. Dit enorme verdriet dreef hem weg uit de reguliere geneeskunde en stuurde hem op een spirituele reis door Europa, waar hij zich verdiepte in Joodse mystiek en de kunsten van het occulte.
3. De drukpers als megafoon
Nostradamus had zijn succes deels te danken aan de nieuwste technologie van zijn tijd: de drukpers. Voorheen werden voorspellingen mondeling doorgegeven, waardoor ze snel vervaagden. Door zijn visioenen te drukken in boeken, konden ze zich razendsnel over heel Europa verspreiden. Hij was in feite een van de eerste auteurs die begreep hoe je een massapubliek moest bereiken.
4. De koninklijke influencer
Zijn grote doorbraak kwam dankzij Catherine de’ Medici, de koningin van Frankrijk. Zij was extreem bijgelovig en hing aan de lippen van Nostradamus. Vooral een voorspelling over een ‘gevecht in een gouden kooi’ dat de dood van haar man zou betekenen, bezorgde haar rillingen. Ze haalde hem naar het hof en maakte hem in één klap de machtigste adviseur van Parijs.
5. Codes tegen de brandstapel
In de 16e eeuw was het gevaarlijk om te beweren dat je de toekomst kende; de kerk keek met een schuin oog naar alles wat op hekserij leek. Nostradamus was doodsbang voor de inquisitie. Daarom schreef hij zijn voorspellingen in een cryptische mix van Frans, Latijn, Grieks en Italiaans. Deze geheimtaal moest hem redden van de brandstapel, maar zorgt er nu vooral voor dat we zijn teksten nog steeds op honderd verschillende manieren kunnen uitleggen.
6. Een dokter met twijfelachtige methoden
Hoewel hij bekendstond als genezer, waren zijn methoden naar moderne maatstaven nogal dubieus. Hij was een fan van aderlaten en het aanbrengen van cosmetische zalfjes bij pestslachtoffers. Er is geen enkel bewijs dat zijn medische ingrepen daadwerkelijk iemand hebben gered. Zijn kracht lag duidelijk meer bij zijn pen dan bij zijn scalpel.
7. Goed gejat is half voorspeld
Nostradamus was niet vies van een beetje jatwerk. Veel van zijn voorspellingen zijn gebaseerd op het Mirabilis Liber, een boek uit 1522 vol Bijbelse profetieën. Hij parafraseerde deze teksten en gaf er zijn eigen draai aan. Hij gebruikte ook de techniek van de bibliomantie: hij sloeg willekeurig een geschiedenisboek open en projecteerde die oude gebeurtenissen simpelweg op de toekomst.
8. Propaganda voor de nazi’s
Zelfs eeuwen na zijn dood werd zijn werk nog misbruikt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog lieten de nazi’s pamfletten met teksten van Nostradamus boven Frankrijk vallen. Ze beweerden dat de profeet de overwinning van Hitler al lang had voorzien. Het doel was simpel: paniek zaaien onder de Franse bevolking en hen demoraliseren.
9. De mislukte apocalyps van 1999
Zijn aanhangers waren ervan overtuigd dat Nostradamus het einde van de wereld had voorspeld voor juli 1999. Modeontwerper Paco Rabanne was zo bang dat hij zijn modeshows in Parijs annuleerde. Toen de maand voorbijging zonder dat de hemel naar beneden kwam, bleek de wereld toch iets taaier dan gedacht. Het schaadde zijn reputatie nauwelijks; fans vonden direct weer nieuwe manieren om de teksten te verklaren.
10. Trances en kruidenmiddeltjes
Hoe kwam hij aan zijn visioenen? Nostradamus zat vaak urenlang in een trance te staren naar een schaal met donker water. Hij gebruikte waarschijnlijk ook hallucinogene kruiden om zijn geest te prikkelen. In die staat van bewustzijn zag hij de beelden van vuur en oorlog die hij later in zijn beroemde kwatrijnen zou verwerken.