In de Bijbel staat nergens dat Jezus op 25 december is geboren. De eerste versierde kerstboom stond niet buiten, maar in een huiskamer in Straatsburg. En in Japan eet een groot deel van de mensen met kerst gefrituurde kip van KFC. Hieronder 12 weetjes over kerst.
1. De Bijbel noemt geen geboortedatum van Jezus

Met Kerstmis vieren christenen de geboorte van Jezus. Maar in de Bijbel staat niet op welke dag hij werd geboren, en ook niet in welke maand. De datum 25 december is pas later gekozen. Historici weten ook niet precies waarom juist die dag. Sommigen denken dat de kerk een bestaand Romeins winterfeest wilde vervangen, anderen dat de datum werd berekend vanuit de dag waarop Jezus zou zijn gestorven.
2. De oudste vermelding van 25 december is uit Rome
Het oudste bewijs dat de geboorte van Jezus op 25 december werd gevierd, staat in een Romeinse kalender uit het jaar 354, de Chronograaf van 354. Daarin staat voor die datum de zin “Christus geboren in Bethlehem van Judea”. Volgens History Today is dit deel van de tekst rond het jaar 336 in Rome geschreven. Vanuit Rome verspreidde de datum zich daarna over de christelijke wereld.
3. Orthodoxe christenen vieren kerst op 7 januari
Niet iedereen viert kerst op dezelfde dag. Veel orthodoxe kerken, bijvoorbeeld in Rusland en Servië, gebruiken voor hun feestdagen nog de oude Juliaanse kalender. Hun 25 december valt op onze 7 januari. De rest van de wereld stapte vanaf 1582 over op de Gregoriaanse kalender, die een stuk preciezer is.
4. De eerste versierde kerstboom stond in Straatsburg
Groene takken in huis halen in de winter is al heel oud. Maar de eerste beschrijving van een versierde kerstboom binnenshuis komt uit 1605, uit Straatsburg, dat toen bij het Duitse rijk hoorde. Volgens tijdschrift Time hingen er rozen van papier, appels, oblaten en snoep in. Kaarsjes kwamen er pas later bij.
5. Een koningin maakte de kerstboom wereldberoemd
De Duitse prins Albert trouwde met de Britse koningin Victoria. Hij nam de traditie van de kerstboom mee naar Engeland. Volgens Britannica verscheen in 1848 een tekening van de koninklijke familie rond een versierde boom in een Londense krant. Daarna wilde iedereen in Engeland en later ook in Amerika zo’n boom in huis.
6. De kerststal begon met een levende stal in Italië
Volgens Britannica liet de Italiaanse monnik Franciscus van Assisi in 1223 in het dorp Greccio een kerststal nabouwen, met een echte os en ezel erbij. Hij wilde mensen laten zien hoe arm de omstandigheden waren waarin Jezus werd geboren. Uit dat idee groeiden de kerststallen met beeldjes die nu in kerken en huiskamers staan.
7. De nachtmis wordt gevierd in de nacht van 24 op 25 december

In veel katholieke kerken is er in de kerstnacht een nachtmis, vaak om middernacht. Volgens de traditie werd Jezus ’s nachts geboren, en daarom begint het feest al in de nacht. In de protestantse kerken is er vaak een kerstnachtdienst op de avond van 24 december. Voor veel mensen die verder niet naar de kerk gaan, is dit de enige kerkdienst van het jaar.
8. “Stille Nacht” werd geschreven voor een gitaar
Het beroemdste kerstlied ter wereld werd voor het eerst gezongen op kerstavond 1818, in het Oostenrijkse dorpje Oberndorf. De tekst was van hulppastoor Joseph Mohr, de muziek van onderwijzer Franz Xaver Gruber. Volgens de Stille Nacht Gesellschaft begeleidde Mohr het lied op gitaar. Het lied is inmiddels in honderden talen vertaald.
9. In de Eerste Wereldoorlog stopten soldaten met vechten voor kerst
Met Kerstmis 1914 lag er in België en Frankrijk een front van loopgraven tussen Duitse en Britse soldaten. Op sommige plekken stopte het vechten spontaan. Soldaten zongen kerstliedjes, ruilden sigaretten en eten, en begroeven samen hun doden. Volgens het Imperial War Museum werd er op een paar plekken zelfs gevoetbald. Dit werd het kerstbestand genoemd. Een jaar later verboden de legerleiders zoiets.
10. De eerste kerstkaart was uit 1843
De Engelse Henry Cole had in 1843 geen tijd om al zijn vrienden een brief te schrijven. Daarom liet hij een kaart drukken met een feestelijke tekening en een standaardwens. Volgens het Victoria and Albert Museum verkocht hij de overgebleven kaarten in zijn winkel, voor één shilling per stuk. Dat liep slecht af, maar het idee van de kerstkaart was geboren.
11. In Japan eten ze met kerst kip van KFC
In Japan is kerst geen christelijke feestdag, maar wel een gezellige dag voor gezinnen en verliefde stellen. In 1974 begon KFC Japan een reclamecampagne met de leus “Kentucky voor kerst”. Die sloeg zo aan dat veel Japanse families met kerst nog steeds een emmer gefrituurde kip bestellen, soms weken van tevoren. Volgens Smithsonian Magazine is het een van de bekendste voorbeelden van een traditie die door reclame is ontstaan.
12. Nederland heeft twee kerstdagen

Nederland en België hebben, net als onder meer Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, twee kerstdagen: 25 en 26 december. In Engeland heet de tweede dag Boxing Day. In veel landen, zoals de Verenigde Staten, is alleen 25 december een vrije dag. In Nederland krijgen kinderen hun cadeaus traditioneel van Sinterklaas, maar ook cadeautjes onder de kerstboom van de kerstman worden steeds gewoner. Wie het echt goed wil doen, trekt er een foute kersttrui bij aan.
Bronnen
- History Today: The First Christmas Celebration
- Britannica: How did the tradition of Christmas trees start?
- Time: The history of Christmas trees
- Imperial War Museums: The real story of the Christmas truce
- Victoria and Albert Museum: The first Christmas card
- Smithsonian Magazine: Why Japan celebrates Christmas with KFC
- Stille Nacht Gesellschaft





