Sinterklaas komt elk jaar met de stoomboot uit Spanje, rijdt op een schimmel over de daken en brengt op 5 december cadeautjes. Maar de stoomboot is pas uit 1850, het paard heet tegenwoordig anders en de echte Sint-Nicolaas heeft Spanje waarschijnlijk nooit gezien. Hieronder 12 weetjes over Sinterklaas.
1. Sinterklaas is gebaseerd op een echte bisschop

Het verhaal begint bij Nicolaas, bisschop van Myra. Die stad lag in het zuiden van het huidige Turkije, bij het plaatsje Demre. Hij leefde waarschijnlijk in de vierde eeuw. Volgens Britannica is er over zijn leven bijna niets met zekerheid bekend: de meeste verhalen over hem, zoals dat hij arme meisjes stiekem geld gaf, zijn legendes die pas later zijn opgeschreven. Wel werd hij al vroeg vereerd als beschermheilige van kinderen en zeelieden.
2. Zijn botten liggen in Italië
Nicolaas werd begraven in Myra. In 1087 haalden zeelieden uit de Italiaanse havenstad Bari zijn stoffelijke resten weg en namen ze mee naar huis. Daar bouwden ze er een grote kerk voor, de Basilica di San Nicola. Volgens Britannica liggen de meeste relikwieën daar nog steeds. Door die roof werd Sint-Nicolaas pas echt beroemd in heel Europa.
3. Pakjesavond is op 5 december omdat hij op 6 december stierf
De feestdag van een heilige is de dag waarop hij overleed. Voor Sint-Nicolaas is dat 6 december. Volgens het Nederlands Openluchtmuseum werd het feest daarom al eeuwen gevierd op de avond ervoor: 5 december. In België en in sommige delen van Nederland krijgen kinderen hun cadeautjes nog steeds pas op de ochtend van 6 december.
4. Na de Reformatie werd Sint-Nicolaas Sinterklaas
Tot de zestiende eeuw was het een katholiek feest. Toen de protestanten in de Nederlanden de baas werden, waren zij tegen het vereren van heiligen. Het feest werd verboden, maar mensen bleven het thuis vieren, vaak stiekem. Zo werd het steeds minder een kerkelijk feest en steeds meer een familiefeest. De heilige Sint-Nicolaas werd in de volksmond Sinterklaas.
5. Jan Steen schilderde pakjesavond al in de zeventiende eeuw
In het Rijksmuseum in Amsterdam hangt het schilderij Het Sint-Nicolaasfeest van Jan Steen, rond 1665 geschilderd. Je ziet een meisje blij met haar cadeautje, terwijl haar broer huilt omdat hij alleen een roe in zijn schoen vond. Op het schilderij liggen ook lekkernijen die we nog steeds eten, zoals een speculaaspop en taaitaai.
6. De stoomboot komt uit een prentenboek uit 1850
In 1850 schreef de Amsterdamse schoolmeester Jan Schenkman het prentenboek Sint Nikolaas en zijn knecht. Daarin komt Sinterklaas voor het eerst met een stoomboot uit Spanje, en heeft hij een knecht bij zich. Een stoomboot was in die tijd nog een spannende nieuwe uitvinding. Volgens het Nederlands Openluchtmuseum heeft Schenkman zo een flink deel van het feest bedacht zoals we het nu kennen. Van hem is ook het liedje “Zie ginds komt de stoomboot”.
7. Waarom hij uit Spanje komt, weet niemand zeker
Myra ligt in Turkije en Bari in Italië. Waarom Schenkman koos voor Spanje, heeft hij nooit uitgelegd. Een bekende verklaring is dat Spanje gold als hét katholieke land, en dat de Nederlanden ooit bij het Spaanse rijk hoorden. Historici schrijven ook dat er in boeken uit die tijd geen bewijs is gevonden voor een verband met de Moren. Het blijft dus een raadsel uit een kinderboek.
8. Pepernoten en kruidnoten zijn niet hetzelfde

Wat de meeste mensen pepernoten noemen, zijn eigenlijk kruidnoten: de ronde, knapperige koekjes met speculaaskruiden. Echte pepernoten zijn kleine, wat taaie brokjes peperkoek, met honing of stroop en vaak anijs. Volgens taaladviesdienst Onze Taal zijn pepernoten “brokjes peperkoek”. In de praktijk gebruikt bijna iedereen het woord pepernoten voor allebei.
9. De chocoladeletter is een eetbaar naamkaartje

Op pakjesavond krijg je vaak de eerste letter van je naam in chocolade. Vroeger waren die letters van brood of banketdeeg, waarmee je kon zien voor wie een cadeautje bedoeld was. Later kwamen er letters van chocolade. Zo werd de letter, net als chocolade zelf, een vast onderdeel van het feest.
10. Het paard van Sinterklaas heet nu Ozosnel
Jarenlang heette het schimmelpaard van Sinterklaas Amerigo. In 2019 nam de Sint afscheid van Amerigo en kwam er in het Sinterklaasjournaal een nieuw paard: Ozosnel. Er zat een verrassing aan het verhaal: Ozosnel bleek eigenlijk zwart te zijn, en was door de Paardenpiet wit geschilderd. Omroep Brabant zette alle paarden van de Sint op een rij.
11. Het Sinterklaasjournaal bestaat sinds 2001
Elk jaar volgen kinderen de avonturen van de Sint in het Sinterklaasjournaal. In 2026 bestaat het programma 25 jaar. Jarenlang was Dieuwertje Blok de presentator. Na haar overlijden in maart 2026 nam Merel Westrik het over. Sinds eind jaren 2010 zijn er in het journaal, na een lange maatschappelijke discussie over Zwarte Piet, alleen nog roetveegpieten te zien.
12. De Amerikaanse Santa Claus is familie van Sinterklaas
Nederlandse kolonisten namen het feest mee naar Nieuw-Amsterdam, het latere New York. Volgens Britannica groeide daar uit “Sinterklaas” de Engelse naam Santa Claus. Amerikaanse schrijvers en tekenaars maakten er in de negentiende eeuw een dikke man met rendieren van, die met Kerstmis komt. Zo is de kerstman eigenlijk een Amerikaanse neef van onze Sint.




