Als je de afgelopen twee jaar een kind in huis hebt gehad, heb je het woord gehoord. Sigma. Het wordt gefluisterd op schoolpleinen, geschreeuwd in gamelobbies, en gezongen in een Russisch kinderliedje dat in januari 2025 op nummer zeven stond in de hitlijsten. Maar waar komt het vandaan? En hoe is een letter uit het Griekse alfabet uitgegroeid tot een van de meest gebruikte woorden in de online jongerencultuur?
Een blogpost uit 2010 die niemand had moeten lezen
Het verhaal begint niet op TikTok of YouTube, maar op een blog. Op 29 januari 2010 publiceerde de Amerikaanse schrijver Theodore Robert Beale, beter bekend onder zijn pseudoniem Vox Day, een blogpost waarin hij een hiërarchie van mannelijke persoonlijkheidstypes opstelde. Beale, een alt-right activist en gameontwerper, bouwde voort op ideeën uit de pick-upartist-gemeenschap en deelde mannen in categorieën in: alpha, beta, delta, gamma, omega, en sigma.
De sigma was zijn antwoord op mannen die niet in het bestaande schema pasten. Een sigma was volgens Beale net zo succesvol als een alpha, maar opereerde buiten de groep. Een lone wolf die het sociale spel weigerde te spelen en er desondanks in slaagde.
Beale beschreef sigma’s als mannen die vrouwen aantrekken zonder daar moeite voor te doen, die zich niets aantrekken van hiërarchie, en die instinctief op zichzelf zijn. Zijn voorbeeldpersoon: de filmpersona van Clint Eastwood.
Het is belangrijk om te weten wie dit bedacht heeft. Beale is niet zomaar een blogger. Hij is iemand die consequent controversiële standpunten inneemt, die uit de sciencefictiongemeenschap werd verwijderd vanwege racistische uitspraken, en die critici van zijn theorie standaard als ‘gamma males’ bestempelt. De socio-seksuele hiërarchie is geen wetenschap, het is een raamwerk dat is bedacht door iemand met een uitgesproken ideologische agenda.
Hoe YouTube er een verdienmodel van maakte
Het duurde jaren voordat het concept buiten Beales eigen kring opviel. De doorbraak kwam rond 2021, toen YouTube-kanalen en zelfhulpgoeroe’s het sigma male-concept ontdekten. Plotseling verschenen er honderden video’s met titels als “10 tekenen dat je een sigma male bent”, “De sigma mindset uitgelegd” en “Waarom sigma mannen altijd winnen”.
De video’s toonden vaak beelden van Ryan Gosling in Drive, Keanu Reeves als John Wick, of Patrick Bateman uit American Psycho, personages die mysterieus, onverstoord en individualistisch overkomen.
Het format was simpel en effectief: neem een archetype dat mannen aanspreekt (onafhankelijk, succesvol, niet afhankelijk van goedkeuring), voeg filmbeelden toe die dat archetype visualiseren, en presenteer het als een persoonlijkheidstype dat je kunt ‘unlocken’ als je maar hard genoeg aan jezelf werkt.
Het was zelfhulp verpakt als meme, en het sloeg aan bij een publiek van jonge mannen die op zoek waren naar een identiteit die niet ‘alpha’ was maar ook niet ‘beta’.
En toen werd het een grap
Wat er daarna gebeurde is typisch internet: het concept werd zo overdreven dat het zichzelf begon te parodiëren. De ‘sigma grindset’-memes, video’s waarin absurd gedrag werd gepresenteerd als sigma-kwaliteiten, met dramatische muziek en een emotieloos gezicht werden viraler dan de serieuze varianten.
Het woord ‘sigma’ verloor zijn oorspronkelijke lading en werd een allesomvattend ironisch label. Je kunt op TikTok nu alles ‘sigma’ noemen: een kat die van een tafel valt is sigma. Een kind dat weigert groente te eten is sigma. Een leraar die een toets teruggeeft zonder commentaar is sigma.
In 2023 had de hashtag #sigma op TikTok meer dan 46 miljard views. Het woord was losgeweekt van Beales hiërarchie en functioneerde nu als een soort universele aanduiding voor onverstoorbaar, onafhankelijk of simpelweg grappig afwijkend gedrag. De meeste kinderen die het woord gebruiken, hebben geen idee dat het afkomstig is van een alt-right blogger. Ze kennen het van memes.
Het Russische liedje dat het naar een nieuw publiek bracht
In oktober 2024 bracht de elfjarige Russische Betsy samen met de twaalfjarige Maria Jankovskaja het nummer ‘Sigma Boy’ uit.
Het liedje, een vrolijke mix van pop en elektronische beats, geschreven door Betsy’s vader, beschrijft een zelfverzekerde, onbereikbare jongen waar alle meisjes verliefd op zijn. Binnen drie maanden had de clip op YouTube 66 miljoen views.
Wat er overblijft als de meme voorbij is
Achter de ironie zit iets dat minder grappig is. Het sigma male-concept, hoe belachelijk het ook is geworden als meme, komt voort uit een wereldbeeld waarin mannen worden ingedeeld in winnaars en verliezers op basis van hun aantrekkingskracht op vrouwen. Het deelt een taalveld met de incel-gemeenschap, de redpill-beweging en de MGTOW-ideologie (Men Going Their Own Way). Dat betekent niet dat elk kind dat ‘sigma’ zegt, in een ideologisch konijnenhol zit. Maar het betekent wel dat het woord een deur is, en dat sommige deuren naar plekken leiden die je liever niet hebt..