11 weetjes over de Bermudadriehoek: mythen en feiten

De Bermudadriehoek geldt als het meest besproken maritieme raadsel ter wereld. Het denkbeeldige zeegebied in de Atlantische Oceaan tussen Miami, Bermuda en Puerto Rico werd berucht door verhalen over plotseling verdwijnende vliegtuigen en spookschepen. Hieronder lees je 11 weetjes over de Bermudadriehoek en wat wetenschappers werkelijk over dit gebied zeggen.

1. De denkbeeldige driehoek beslaat ruim een miljoen vierkante kilometer oceaan

bermuda

De Bermudadriehoek is geen officieel erkend geografisch gebied en staat op geen enkele zeekaart van de Amerikaanse marine. De punten van de denkbeeldige driehoek worden traditioneel getrokken tussen Miami op het vasteland van Florida, het eiland Bermuda en San Juan op Puerto Rico. Het omsloten wateroppervlak beslaat tussen de 1,1 en 1,3 miljoen vierkante kilometer.

2. Het mysterie werd wereldberoemd na het verdwijnen van Flight 19 in 1945

Op 5 december 1945 stegen vijf TBM Avenger-torpedobommenwerpers van de Amerikaanse marine op vanaf Fort Lauderdale voor een navigatieoefening. Na een storing in de kompassen raakte commandant Charles Taylor gedesoriënteerd boven de oceaan. De veertien bemanningsleden vlogen rond tot hun brandstof opraakte en stortten in zee. Een reddingsvliegtuig met dertien man aan boord explodeerde kort na vertrek, wat de mythe van een vloek aanwakkerde.

3. De term werd in 1964 bedacht door een Amerikaanse pulpschrijver

Hoewel schipbreuken van alle tijden zijn, werd de naam Bermuda Triangle pas in februari 1964 gelanceerd door schrijver Vincent Gaddis in het sensatieblad Argosy. Tien jaar later publiceerde Charles Berlitz een wereldwijde bestseller waarin hij alle historische ongelukken in de regio toeschreef aan bovennatuurlijke krachten en verloren technologie van Atlantis.

4. Verzekeraars tellen er niet meer scheepsrampen dan in andere drukke wateren

Onderzoek van de gerenommeerde maritieme verzekeringsbeurs Lloyd’s of London en de Amerikaanse kustwacht toont aan dat er in de regio geen sprake is van een ongewoon hoog percentage vermissingen. Rekening houdend met de gigantische hoeveelheid vrachtschepen en plezierjachten vergaat er statistisch gezien precies evenveel tonnage als op andere grote oceanen.

5. Christopher Columbus meldde al in 1492 vreemde kompasafwijkingen in het gebied

Tijdens zijn historische oversteek over de Atlantische Oceaan voer Christopher Columbus door de Sargassozee, het hart van de latere driehoek. Hij noteerde in zijn scheepsjournaal dat de kompasnaald afweek van de Poolster en zag op een avond een grote vuurbal in de oceaan storten, vermoedelijk een meteoor.

6. De krachtige Golfstroom spoelt wrakstukken razendsnel weg

Een belangrijke reden waarom schepen en neergestorte vliegtuigen zelden worden teruggevonden, is de Golfstroom. Deze onderzeese rivier stroomt met snelheden tot negen kilometer per uur noordwaarts. Als een schip zinkt of wrakhout drijft, voert de stroming alles binnen enkele uren tientallen kilometers weg van de opgegeven ramplocatie.

7. Het gebied behoort tot de drukst bevaren scheepvaartroutes ter wereld

De driehoek ligt pal op de hoofdvaarroutes tussen Noord-Amerika, Europa en het Panamakanaal. Tienduizenden containerschepen, cruiseschepen en lijnvliegtuigen doorkruisen de wateren en het luchtruim jaarlijks zonder enig probleem.

8. De hypothese van zinkende schepen door methaanbellen is wetenschappelijk ontkracht

Een populaire theorie stelt dat enorme bellen methaangas uit de zeebodem kunnen ontsnappen, waardoor het drijfvermogen van water wegvalt en schepen plotseling naar de diepte zinken. Geologen van de Amerikaanse Geologische Dienst (USGS) hebben echter vastgesteld dat er in de afgelopen tienduizend jaar geen grote gasuitbarstingen in de Bermudadriehoek hebben plaatsgevonden.

9. Tropische orkanen en monstergolven ontstaan er in recordtempo

De meteorologische omstandigheden in het gebied zijn berucht. Caribische orkanen trekken geregeld over de eilanden en de botsing van koude luchtlagen met warme zeestromingen veroorzaakt plotselinge zware onweersbuien en zogeheten witte windhozen. Daarnaast kunnen diepe oceaantroggen plotselinge monstergolven van tientallen meters hoog opwekken.

10. Verhalen over magnetische draaikolken ontberen elk natuurkundig bewijs

Sensatieverhalen beweren vaak dat het magnetisch veld van de aarde in de driehoek instrumenten op hol brengt. De Amerikaanse oceaandienst NOAA verduidelijkt dat navigators eenvoudigweg rekening houden met de zogeheten magnetische declinatie, het natuurlijke hoekverschil tussen het magnetische noorden en het geografische noorden.

11. Buitenaardse theorieën en complotten ontstonden vooral door sensatieboeken

Net zoals bij theorieën rond Area 51 zochten schrijvers decennialang naar buitenaardse ontvoeringen en tijdspoorten om onopgeloste ongelukken te verklaren. Historicus Larry Kusche toonde in zijn minutieuze archiefonderzoek aan dat schrijvers zoals Berlitz weersomstandigheden verzwegen, data vervalsten en schepen die bij windstil weer zonken verzonnen om het mysterie in stand te houden.

Bronnen