Vrijdag de 13e staat al eeuwenlang bekend als een ongeluksdag. Sommige mensen mijden dan het reizen, het ondertekenen van contracten of zelfs het verlaten van hun huis. Maar waar komt dat bijgeloof eigenlijk vandaan? En is het echt een pechdag, of zit er meer achter? Hier zijn 13 weetjes over vrijdag de 13e die het mysterie net wat helderder maken.
1. De combinatie van vrijdag en het getal 13 heeft een lange reputatie
Vrijdag werd vroeger gezien als een ongunstige dag. Jezus werd bijvoorbeeld op een vrijdag gekruisigd. Het getal 13 gold al langer als ongeluksgetal. Samen zouden ze extra onheil brengen. In veel culturen wordt deze combinatie dus als dubbel pech beschouwd.
2. De angst heeft een officiële naam
Wie echt bang is voor vrijdag de 13e lijdt aan paraskevidekatriafobie. Een moeilijk woord, maar de angst is heel reëel: sommige mensen melden zich ziek op deze dag of durven simpelweg niet naar buiten. Psychologen zien het als een vorm van bijgeloof die diep geworteld zit in de westerse cultuur.
3. Niet elk land vindt vrijdag de 13e eng
In Spanje en Griekenland is het dinsdag de 13e die ongeluk zou brengen, terwijl Italianen vrijdag de 17e als onheilspellend zien. Het is dus maar net waar je bent geboren of opgegroeid. In sommige culturen is het getal 13 zelfs een teken van voorspoed.
4. Veel gebouwen slaan verdieping 13 gewoon over
Loop maar eens in een hotel of flatgebouw: vaak gaat de lift van verdieping 12 naar 14. Ook in vliegtuigen ontbreekt soms rij 13. Architecten en bedrijven willen gasten en klanten niet afschrikken, al is het natuurlijk vooral psychologisch.
5. De oorsprong zou te maken hebben met de Tempeliers
Een populaire theorie verwijst naar vrijdag 13 oktober 1307, toen koning Filips IV van Frankrijk honderden leden van de Orde van de Tempeliers liet arresteren. Ze werden beschuldigd van ketterij, gemarteld en in veel gevallen geëxecuteerd. Hoewel het verband met het bijgeloof over vrijdag de 13e pas veel later werd gelegd, blijft dit historische moment in de beeldvorming hangen.
6. De film ‘Friday the 13th’ versterkte het bijgeloof wereldwijd
De horrorfilm uit 1980, met Jason Voorhees als moordenaar met hockeymasker, groeide uit tot een wereldwijd fenomeen. De link tussen vrijdag de 13e en gevaar werd daarmee in het collectieve geheugen gegrift. Inmiddels zijn er meer dan 10 vervolgdelen verschenen.
7. Statistisch gezien gebeurt er niet méér ongeluk
Verschillende studies tonen aan dat vrijdag de 13e niet significant meer ongelukken of claims oplevert dan andere vrijdagen. Zo bleek uit onderzoek van het Nederlandse Centrum voor Verzekeringsstatistiek dat het aantal schadeclaims op vrijdag de 13e juist lager ligt dan gemiddeld. De angst zit dus vooral in het hoofd, al kan die zelf weer leiden tot stress en fouten.
8. Sommige mensen kiezen juist deze dag voor belangrijke stappen
Omdat het bijgeloof zo sterk leeft, kiezen sommigen bewust vrijdag de 13e voor een huwelijk, een verhuizing of een sollicitatie. “Als het dan lukt, weet ik dat het écht goed zit,” zeggen ze. Een beetje tegen de stroom in gaan heeft zo z’n charme.
9. Casino’s zien opvallende patronen op vrijdag de 13e
Volgens cijfers van Holland Casino spelen bezoekers op vrijdag de 13e voorzichtiger met hun budget. Ze zetten minder geld in en zijn minder geneigd riskante inzetten te doen . Dit bijgeloof vertaalt zich in lagere omzetten bij fysieke vestigingen. Voor wie online kijkt: juist op sommige buitenlandse goksites worden vrijdag 13-momenten creatief ingezet – met bonussen of thema-acties – wat in tegenstelling tot landelijk casinospelgedrag soms juist extra speelplezier en inzet stimuleert.
10. Vrijdag de 13e kan 3x per jaar voorkomen
Vrijdag de 13e komt minstens één keer per jaar voor, en soms zelfs drie keer. Als een maand begint op een zondag, dan valt de 13e automatisch op een vrijdag.
11. De 13e gast aan tafel brengt ongeluk?
Een oude verklaring voor het ongeluk van het getal 13 komt uit de Noorse mythologie. Daar verscheen Loki als ongenodigde 13e gast bij een godenbanket, waarna chaos volgde. Ook tijdens het Laatste Avondmaal van Jezus waren er dertien mensen aan tafel en kort daarna werd hij verraden. Het idee dat 13 mensen aan tafel ongeluk brengt, leeft nog steeds.
12. Bekende ongelukken gebeurden op vrijdag de 13e
Sommige dramatische gebeurtenissen vonden plaats op vrijdag de 13e. Zo crashte het Chileense luchtmachtvliegtuig dat het beroemde “Alive”-verhaal inspireerde op vrijdag 13 oktober 1972. En op vrijdag 13 november 2015 vonden de aanslagen in Parijs plaats. Hoewel toeval, blijven zulke gebeurtenissen het bijgeloof voeden.