Cleopatra VII is al meer dan 2.000 jaar een van de meest besproken figuren uit de oudheid. Ze wordt vaak neergezet als een verleidster die Romeinse generaals om haar vinger wond, maar dat beeld doet haar tekort. Ze was een taalkundig genie, een sluwe politica en een van de weinige heersers die de Egyptische economie echt tot grote bloei wist te brengen.
Achter de Hollywood-glamour schuilt het verhaal van een vrouw die in een wereld vol mannen haar koninkrijk probeerde te redden. We duiken in de feiten over haar Griekse afkomst, haar bizarre huwelijken en haar gevoel voor drama.
1. Ze was de zevende in de rij
Wanneer we het over Cleopatra hebben, bedoelen we bijna altijd Cleopatra VII Thea Philopator. De naam Cleopatra was een populaire familienaam binnen de heersende dynastie. Zij was de zevende vrouw met deze naam, die “vader-lievende godin” betekent.
Haar familie, de Ptolemaeën, regeerde bijna driehonderd jaar over Egypte. Hoewel zij de bekendste is, waren haar voorgangsters vaak net zo ambitieus en verwikkeld in bloedige machtsstrijden.
2. Een Griekse koningin in Egypte
Hoewel zij als farao over Egypte heerste, was Cleopatra eigenlijk niet Egyptisch. Ze was van Macedonisch-Griekse afkomst. Haar stamboom begon bij Ptolemaeus I Soter, een van de generaals van Alexander de Grote die Egypte overnam na Alexanders dood.
De Ptolemaeën hielden hun Griekse tradities en taal generaties lang in ere. Cleopatra was echter de eerste in haar familie die de moeite nam om daadwerkelijk de Egyptische taal te leren, wat haar enorm populair maakte onder het gewone volk.
3. De mythe van haar schoonheid
In films wordt ze vaak afgebeeld als een vrouw met een perfect uiterlijk, maar de geschiedenis vertelt een ander verhaal. Op munten uit die tijd wordt ze afgebeeld met een prominente, gehaakte neus en een sterke kaaklijn.
Historici vermoeden dat haar echte kracht in haar intellect en charisma lag. Ze sprak naar verluidt negen talen en stond bekend om haar betoverende stem en scherpe humor. Haar uiterlijk op munten was waarschijnlijk een bewuste keuze om er mannelijker en daardoor krachtiger uit te zien.
4. Tussen piramides en ruimtereizen
Een van de meest bizarre feiten over Cleopatra is haar plek in de tijdlijn van de geschiedenis. Ze werd geboren in 69 v.Chr., wat bijna 2.500 jaar na de bouw van de Grote Piramide van Gizeh was.
De eerste maanlanding vond plaats in 1969, minder dan 2.100 jaar na haar geboorte. Dit betekent dat Cleopatra chronologisch gezien dichter bij de smartphone en de ruimtevaart leefde dan bij de bouw van de piramides die zij in haar eigen land kon bewonderen.
5. Huwelijken binnen de familie
Om de macht binnen de familie te houden en de bloedlijn zuiver te verklaren, was incest de standaard bij de Ptolemaeën. Cleopatra’s eigen ouders waren waarschijnlijk broer en zus.
Zelf trouwde Cleopatra op verschillende momenten met haar beide jongere broers, Ptolemaeus XIII en Ptolemaeus XIV. Deze huwelijken waren puur politieke partnerschappen; er was weinig sprake van liefde en de relaties eindigden vaak in een dodelijke burgeroorlog.
6. Een dodelijke rivaliteit
Cleopatra was niet van plan om haar macht te delen met haar broers. Nadat ze de troon besteeg, liet ze de naam van haar jongste broer uit officiële documenten schrappen en zijn beeltenis van munten verwijderen.
Dit leidde tot een bloedige burgeroorlog. Met de hulp van Julius Caesar wist zij de overwinning te behalen. Haar broer Ptolemaeus XIII verdronk uiteindelijk in de Nijl terwijl hij probeerde te vluchten na een verloren veldslag.
7. Meester in dramatische entrees
Cleopatra begreep de kracht van imago en marketing. Om Julius Caesar voor haar te winnen, liet ze zichzelf in een tapijt wikkelen en zijn kamer binnen smokkelen.
Toen ze later Marcus Antonius ontmoette, arriveerde ze op een gouden schip met paarse zeilen, verkleed als de godin Aphrodite. Deze spectaculaire optredens zorgden ervoor dat ze direct indruk maakte op de machtigste mannen van Rome.
8. De club van de onnavolgbare levers
Haar relatie met Marcus Antonius was niet alleen politiek, maar ook vol plezier. In de winter van 41 v.Chr. richtten ze een eigen drinkgezelschap op, genaamd de Onnavolgbare Levers.
De leden van deze club hielden zich bezig met nachtelijke braspartijen, uitgebreide feesten en bizarre wedstrijden. Het was hun manier om de politieke spanningen van het Romeinse Rijk even te vergeten en te genieten van de Egyptische rijkdom.
9. Caesarion: De kleine Caesar
Uit haar relatie met Julius Caesar werd een zoon geboren: Ptolemaeus Caesar, beter bekend als Caesarion. Na de dood van zijn moeder was de zestienjarige jongen officieel de laatste farao van Egypte.
Zijn heerschappij duurde maar enkele dagen. De Romeinse leider Octavianus zag in hem een gevaarlijke concurrent voor de opvolging van Caesar en liet hem kort na de dood van Cleopatra executeren.
10. Een raadselachtige dood
De legende gaat dat Cleopatra zelfmoord pleegde door zich te laten bijten door een cobra. Historici twijfelen hier aan, omdat een slang niet altijd direct een dodelijke dosis gif afgeeft.
Het is waarschijnlijker dat ze een giftig mengsel van kruiden of een gifnaald gebruikte die ze in haar haarkam verborgen hield. Wat de methode ook was, ze koos voor de dood om te voorkomen dat ze als gevangene door de straten van Rome zou worden gesleept.