Goud is meer dan alleen een glimmend beleggingsobject. Het is een metaal met een bizar verhaal dat begint in de verre ruimte en eindigt in ons eigen bloed. Van bomen die goud “zweten” tot de kluizen onder de straten van Londen: dit is goud zoals je het nog niet kende.
1. Je draagt een stukje ruimtepuin
Geloof het of niet, maar goud is buitenaards. Het ontstaat niet in de aarde, maar tijdens de explosie van sterren (supernova’s) of botsingen tussen neutronensterren. Bijna al het goud dat we nu uit de grond halen, is hier terechtgekomen via meteorieten die onze planeet zo’n 200 miljoen jaar na haar ontstaan hebben bekogeld. Elke goudstaaf is dus in feite een souvenir uit de diepe ruimte.
2. De hele wereldvoorraad past op een pleintje
Hoewel we er al duizenden jaren naar zoeken, is goud extreem zeldzaam. Als je al het goud dat ooit door mensen is gedolven zou omsmelten tot één grote kubus, dan zouden de zijden van die kubus slechts 20 meter lang zijn. Dat is ongeveer de hoogte van een gebouw met zes verdiepingen. Al de rijkdom van de mensheid past dus met gemak op een gemiddeld marktplein.
3. Een gouden zon
Niet alleen de aarde bevat goud; onze zon is ook een goudmijn op afstand. Ongeveer 6 tienmiljardste van de massa van de zon bestaat uit goudatomen. Dat klinkt als weinig, maar omdat de zon zo onvoorstelbaar groot is, praten we over enorme hoeveelheden goud die daar in de gloeiende hitte rondzweven.
4. Bomen met een gouden randje
In Australië hebben wetenschappers ontdekt dat eucalyptusbomen letterlijk goud bevatten. De wortels van deze bomen graven soms tientallen meters diep, tot ze op goudaders stuiten. De boom neemt kleine deeltjes goud op en transporteert deze via de sapstroom naar de bladeren. Het is te weinig om de boom om te zagen voor je pensioen, maar het is voor geologen een perfecte aanwijzing waar ze moeten graven.
5. Een dodelijke cocktail tegen de pest
Tijdens de zwarte dood in de middeleeuwen waren mensen wanhopig. Een van de meest bizarre (en gevaarlijke) remedies was het drinken van een mengsel van gesmolten goud en vermalen smaragden. Het idee was dat iets wat zo kostbaar was, wel moest genezen. In werkelijkheid versnelde het waarschijnlijk alleen maar het einde van de patiënt.
6. De koning van de goudstaven
De grootste goudstaaf ter wereld is een monster van 250 kilogram, gegoten door Mitsubishi Materials Corporation. Hoewel hij qua gewicht een kleine auto evenaart, is goud zo compact dat de staaf gewoon in een schoenendoos zou passen. De waarde? Ruim 14 miljoen dollar, al schommelt dat natuurlijk met de goudprijs mee.
7. Een fortuin op de zeebodem
De oceanen zijn de grootste schatkamer ter wereld. Er ligt naar schatting 20 miljoen ton goud opgelost in het zeewater en begraven in de bodem. Het probleem? Het is zo verspreid en ligt zo diep dat het momenteel veel meer kost om het naar boven te halen dan het goud daadwerkelijk waard is.
8. De asteroïde die de economie kan slopen
Tussen Mars en Jupiter zweeft asteroïde Psyche 16. Deze ruimterots zit zo vol met goud en andere metalen dat de waarde wordt geschat op 10.000 quadriljoen dollar. Dat is meer dan de hele wereldeconomie bij elkaar. Als we die rots naar de aarde zouden halen, zou goud in één klap niets meer waard zijn.
9. De eerste munten uit Lydia
Pas in de 6e eeuw v.Chr. begon men goud echt als gestandaardiseerd geld te gebruiken. Koning Croesus van Lydia (in het huidige Turkije) liet de eerste munten slaan van ‘elektro’, een natuurlijke mix van goud en zilver. Op deze munten stonden afbeeldingen van een leeuw of een stier om de waarde te garanderen.
10. Je bent zelf een beetje goud waard
Kijk eens in de spiegel: je ziet een goudmijn. Een gemiddeld menselijk lichaam bevat ongeveer 0,2 milligram puur goud. Het zit in je hart, je hersenen en het stroomt door je bloedbaan. Het is net genoeg om je cellen te helpen bij het overbrengen van elektrische signalen, maar te weinig om jezelf naar de pandjesbaas te brengen.
11. Zeldzamer dan diamant
We denken vaak dat diamanten de zeldzaamste schatten op aarde zijn, maar een goudklomp van één ounce (31 gram) is in de natuur veel moeilijker te vinden dan een diamant van vijf karaat. De meeste goudstukken die je vindt zijn bovendien nooit 100% puur; ze bevatten meestal ook een klein beetje zilver.
12. Zwitserland: Het land van het goud
Zwitserland heeft de hoogste goudreserve per hoofd van de bevolking. De Nationale Bank bezit meer dan 1.000 ton goud. Omgerekend betekent dit dat er voor elke Zwitser zo’n 128 gram goud in de kluis ligt. Geen wonder dat de Zwitserse frank als een van de veiligste munten ter wereld wordt beschouwd.
13. De ondergrondse kluizen van Londen
Onder de drukke straten van Londen, specifiek bij de Bank of England aan Threadneedle Street, ligt een van de grootste goudvoorraden ter wereld. In zwaarbeveiligde kluizen ligt voor ongeveer 200 miljard dollar aan goudstaven opgeslagen. Dat is ongeveer een vijfde van al het goud dat door regeringen wereldwijd wordt vastgehouden.