15 Leif Erikson weetjes: Viking in Amerika

Menno Bijgewerkt op 16 november 2026 · 4 min lezen
Maak ons je Google favoriet
leif erikson

Vijfhonderd jaar voordat Christoffel Columbus de Atlantische Oceaan overstak, voer een Noorse ontdekkingsreiziger al met zijn houten drakenschip naar de kusten van Noord-Amerika. Hieronder lees je vijftien weetjes over Leif Erikson en zijn historische expedities naar de Nieuwe Wereld.

Advertentie

1. Hij bereikte Noord-Amerika rond het jaar 1000, eeuwen voor Columbus

Rond het jaar 1000 na Christus zette Leif Erikson voet aan wal op het Noord-Amerikaanse continent. Dit historische feit maakt hem de eerste Europeaan waarvan met archeologische zekerheid vaststaat dat hij Amerika bereikte, bijna vijf eeuwen voor de reis van Columbus in 1492.

2. Zijn vader was de beruchte ontdekkingsreiziger Erik de Rode

Erik de Rode
Erik de Rode

Avontuurlijk bloed zat in de familie. Leifs vader was niemand minder dan Erik de Rode, de Noorse Viking die wegens doodslag werd verbannen uit Noorwegen en IJsland. Erik voer naar het westen en stichtte in 985 de eerste permanente Vikingnederzettingen op Groenland.

3. Koopman Bjarni Herjólfsson tipte hem over onbekend land in het westen

Bjarni Herjólfsson

Leif was niet de eerste Noorman die het Amerikaanse vasteland zag. De handelaar Bjarni Herjólfsson raakte rond 986 tijdens een storm uit koers en zag beboste kusten liggen, maar ging niet aan land. Jaren later kocht Leif Bjarni’s schip en besloot hij de route zelf te verkennen in de geschiedenis.

4. Hij noemde het nieuw ontdekte gebied Vinland vanwege de wilde druiven

Tijdens zijn verkenningstocht trof een van zijn bemanningsleden (de Duitser Tyrker) wilde bessen en druiven aan. Hierdoor besloot Leif het gebied ‘Vinland’ (Wijnland) te dopen. Eerdere stopplaatsen noemde hij Helluland (“Land van platte stenen”, waarschijnlijk Baffineiland) en Markland (“Land van bossen”, Labrador).

5. Archeologische resten bij L’Anse aux Meadows leveren het tastbare bewijs

Eeuwenlang dacht men dat de verhalen over Vinland louter mythen waren. In 1960 ontdekten de Noorse archeologen Helge en Anne Stine Ingstad echter de resten van een elfde-eeuwse Noorse nederzetting bij L’Anse aux Meadows op Newfoundland. De opgravingen leverden typische Vikinghuizen, ijzeren klinknagels en een spinsteentje op.

Advertentie

6. Hij werd geboren op IJsland en groeide op in Groenland

Leif werd rond het jaar 970 geboren op het westen van IJsland. Toen zijn vader Erik werd verbannen, verhuisde het gezin naar de boerderij Brattahlíð in het zuiden van Groenland, waar Leif opgroeide en leerde navigeren op de ruige noordelijke wateren.

7. Tijdens een reis naar Noorwegen bekeerde hij zich tot het christendom

Rond het jaar 999 voer Leif naar Noorwegen om in dienst te treden aan het hof van koning Olaf Tryggvason. De koning had zich net bekeerd tot het christendom en liet ook Leif dopen. Vanaf dat moment zwoer Leif het traditionele geloof in Odin en Thor af, net als latere Noormannen in verhalen over Ragnar Lothbrok.

8. Hij kreeg van de Noorse koning Olaf de taak Groenland te bekeren

Koning Olaf stuurde Leif terug naar Groenland met een priester aan boord om het christelijke geloof te verspreiden onder de kolonisten. Leifs moeder Thjodhild bekeerde zich enthousiast en liet het eerste kerkje van Groenland bouwen, al weigerde zijn heidense vader Erik de Rode mee te gaan in het nieuwe geloof.

9. Hij redde schipbreukelingen en kreeg de bijnaam Leif de Gelukkige

Op de terugreis van een van zijn reizen zag Leif een groep Noorse schipbreukelingen op een rotsrif in de Atlantische Oceaan. Hij nam de bemanning en hun vracht aan boord en bracht hen veilig aan wal. Deze heldendaad leverde hem de eervolle bijnaam Leif heppni op: Leif de Gelukkige.

10. De Vikingnederzetting in Vinland hield slechts enkele jaren stand

Hoewel Leif een kamp bouwde met houten hallen (Leifsbúðir), bleef hij er slechts één winter. Latere expedities onder leiding van zijn broers Thorvald en Thorstein en handelaar Thorfinn Karlsefni probeerden een permanente kolonie op te bouwen, maar trokken na enkele jaren weer weg wegens interne twisten.

Advertentie

11. Conflicten met de inheemse bevolking leidden tot hun vertrek

De Vikingen kwamen in Noord-Amerika in contact met de inheemse bewoners, die zij Skrælingen noemden. Hoewel er aanvankelijk handel werd gedreven in bont, sloeg de sfeer om in geweld. Na bloedige confrontaties beseften de Noormannen dat ze met te weinig waren om stand te houden tegen de overmacht.

12. De IJslandse saga’s vormen de belangrijkste schriftelijke bron over zijn leven

De avonturen van Leif zijn opgetekend in twee dertiende-eeuwse literaire teksten: de Groenlandse Saga (Grœnlendinga saga) en de Saga van Erik de Rode. Hoewel de details soms van elkaar verschillen, bevestigen beide verhalen dat Leif het land ten westen van Groenland ontdekte.

13. Hij volgde na de dood van zijn vader het leiderschap op Groenland op

Toen Erik de Rode rond 1003 overleed, nam Leif de leiding over de Groenlandse kolonie over. Hij vestigde zich op de familieboerderij Brattahlíð en bleef daar wonen tot zijn dood rond het jaar 1020, waarna zijn zoon Thorkell hem opvolgde als stamhoofd.

14. Wetenschappers dateerden de aanwezigheid van houtkap in Vinland exact op 1021

In 2021 publiceerden onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen een doorbraak in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Door kosmische straling in houten kapresten uit L’Anse aux Meadows te analyseren via jaarringen, konden ze onomstotelijk aantonen dat de Vikingen precies in het jaar 1021 bomen velden in Amerika.

15. De Verenigde Staten vieren jaarlijks op 9 oktober Leif Erikson Day

In 1964 tekende de Amerikaanse president Lyndon B. Johnson een proclamatie die 9 oktober uitriep tot National Leif Erikson Day. Deze feestdag eert de Noorse ontdekkingsreiziger en de bijdragen van Amerikanen van Scandinavische afkomst.

Advertentie

Bronnen

Advertentie