Deze kleine, rotsachtige wereld wordt vaak overgeslagen in gesprekken over de ruimte, omdat Mars en Jupiter alle aandacht opeisen. Zonde, want Mercurius is een bizar brok gesteente met een eigenzinnig karakter. Wist je dat een jaar daar korter duurt dan een gemiddelde zomervakantie? We duiken in de geheimen van de planeet die het dichtst bij het vuur zit.
1. De binnenste cirkel
Mercurius heeft de voorste rij gereserveerd bij de zon. Omdat hij er zo dicht op zit, krijgt hij de volle laag aan zonnestraling. Geen enkele andere planeet durft zo dichtbij te komen. Dit zorgt voor een unieke omgeving waar de zwaartekracht van de zon constant aan het oppervlak trekt en duwt.
2. Warm, maar niet de kampioen
Je zou denken: hoe dichter bij de kachel, hoe heter het is. Op Mercurius tikt de thermometer overdag de 430°C aan. Dat is verschroeiend, maar buurplaneet Venus is met 471°C nog een tikkeltje erger. Dat komt doordat Venus een dikke deken van wolken heeft die de hitte vasthoudt. Mercurius heeft geen atmosfeer; zodra de zon ondergaat, ontsnapt alle warmte direct de ruimte in en keldert de temperatuur naar een ijskoude -180°C.
3. Een dwerg tussen de reuzen
Als we Mercurius naast de rest van de planeten zetten, lijkt het net een nakomertje. Met een diameter van nog geen 2.500 kilometer is hij maar een fractie groter dan onze eigen maan. Hij is zelfs zo klein dat hij door een amateurtelescoop vaak niet meer is dan een klein, trillend stipje tegen de felle achtergrond van de zon.
4. Een landschap vol littekens
Het oppervlak van Mercurius ziet eruit als een slagveld. Net als de maan zit de planeet onder de kraters. Omdat er geen wind of regen is om deze littekens uit te wissen, zie je inslagen van miljarden jaren geleden nog steeds haarscherp. Het is een rotsachtige wereld die al eonenlang stilstaat in de tijd.
5. Dr. Seuss in de ruimte
Astronomen hebben een creatieve manier gevonden om de duizenden kraters op de planeet uit elkaar te houden. Ze worden vernoemd naar beroemde schrijvers, kunstenaars en muzikanten. Zo heeft de bekende kinderboekenschrijver Dr. Seuss (echte naam: Geisel) zijn eigen plekje op Mercurius gekregen. Je vindt er dus een mix van wetenschap en literatuur op het oppervlak.
6. Een slome draaier
Terwijl de planeet als een bezetene rond de zon sjeest, doet hij het op zijn eigen as heel rustig aan. Eén enkele rotatie duurt maar liefst 59 aardse dagen. Als je daar zou wonen, zou je dus heel lang moeten wachten op de zonsondergang. Je werkdag zou er letterlijk weken duren.
7. Vier keer per jaar champagne
Een jaar op Mercurius duurt slechts 88 dagen. Terwijl wij op aarde nog aan de lente moeten beginnen, heeft Mercurius alweer een rondje om de zon voltooid. Wonen op deze planeet zou betekenen dat je elke drie maanden een nieuwjaarfeestje kunt vieren. Je wordt er dus wel heel snel ‘oud’ op papier.
8. Bezoek van Mariner en MESSENGER
Er zijn tot nu toe slechts twee ruimtevaartuigen op bezoek geweest. In de jaren ’70 vloog Mariner 10 erlangs om de eerste foto’s te maken. Pas veel later, tussen 2011 en 2015, kreeg de planeet een vaste gast: de MESSENGER-sonde van NASA. Deze robot bracht de hele planeet in kaart en ontdekte dat de kleine planeet veel complexer is dan we dachten.
9. De boodschapper met de vleugels
De Romeinen gaven de planeet zijn naam, en die keuze was logisch. In de mythologie was Mercurius de boodschapper van de goden, herkenbaar aan de vleugels op zijn helm en sandalen. Omdat de planeet zo razendsnel langs de hemel beweegt, vonden de oude Romeinen dit de perfecte naam voor de snelste reiziger in ons zonnestelsel.
10. IJs op de heetste plek?
Het klinkt als een grap: ijs vinden op een planeet die pal naast de zon staat. Toch is het echt zo. De MESSENGER-sonde ontdekte in 2012 waterijs in diepe kraters bij de polen. Omdat de zon daar nooit naar binnen schijnt, blijft het er constant koud genoeg voor ijs om te overleven. Het is een van de weinige plekken in het zonnestelsel waar vuur en ijs zo dicht bij elkaar bestaan.