25 bizarre weetjes die echt waar zijn (met bronnen)

Een octopus heeft drie harten, op Venus duurt een dag langer dan een jaar en een wombat poept kubussen. De wereld is vreemder dan je denkt. Hieronder 25 bizarre weetjes die echt waar zijn, en bij elk weetje lees je waarom het klopt.

1. Een octopus heeft drie harten en blauw bloed

Twee harten pompen bloed langs de kieuwen, het derde stuurt het door de rest van het lichaam. Het bloed is blauw, omdat het zuurstof vervoert met koper in plaats van ijzer. Het gekste: als een octopus zwemt, stopt dat derde hart even met kloppen. Geen wonder dat hij liever over de bodem kruipt.

2. Er zijn meer sterren in het heelal dan zandkorrels op aarde

Onderzoekers van de Universiteit van Hawaii schatten dat alle stranden en woestijnen samen ongeveer 7,5 triljoen zandkorrels bevatten, een 75 met zeventien nullen. Het Europese ruimteagentschap ESA schat het aantal sterren in het heelal op 10²² tot 10²⁴. Dat is minstens duizend keer zoveel.

3. In je lichaam leven ongeveer evenveel bacteriën als je eigen cellen

Lang werd beweerd dat je tien keer zoveel bacteriën als lichaamscellen hebt. Dat bleek overdreven. Volgens een berekening uit 2016 heeft een gemiddelde volwassene zo’n 30 biljoen eigen cellen en ongeveer 39 biljoen bacteriën, vooral in de darmen. Je bent dus voor iets meer dan de helft bacterie, als je in aantallen telt.

4. Een vel papier dat je 42 keer vouwt, reikt tot de maan

Bij elke vouw verdubbelt de dikte. Begin je met papier van een tiende millimeter, dan is de stapel na 42 keer vouwen ongeveer 440.000 kilometer dik. De maan staat zo’n 384.000 kilometer van de aarde. In de praktijk lukt het je met een gewoon vel na een keer of zeven al niet meer.

5. De smaakkaart van je tong klopt niet

Misschien heb je op school geleerd dat je zoet op de punt van je tong proeft en bitter achterin. Dat is een misverstand. Het gaat terug op een Duits onderzoek uit 1901 waarvan de resultaten later verkeerd zijn overgenomen. In werkelijkheid proef je alle smaken op je hele tong.

6. De klokken in GPS-satellieten lopen elke dag voor

Volgens Einstein loopt de tijd anders als je snel beweegt of verder van de aarde af bent. Voor GPS-satellieten komt dat neer op ongeveer 38 microseconden per dag. Dat klinkt als niks, maar zonder correctie zou je navigatie er na één dag al kilometers naast zitten.

7. Elke keer dat je iets herinnert, verander je de herinnering

Je brein werkt niet als een harde schijf. Als je een herinnering ophaalt, bouw je hem opnieuw op en sla je die nieuwe versie weer op. Daarbij sluipen er kleine veranderingen in. Daarom kunnen twee mensen hetzelfde moment heel verschillend onthouden, en allebei zeker weten dat ze gelijk hebben.

8. Bananen zijn een beetje radioactief

Bananen bevatten veel kalium, en een klein deel daarvan is kalium-40, een licht radioactieve vorm. Gevaarlijk is het niet: je zou er absurd veel moeten eten om er last van te krijgen. Natuurkundigen gebruiken de straling van één banaan zelfs als grappige maateenheid: de banana equivalent dose.

9. Een groot deel van je genen heeft een tegenhanger in de banaan

Een veelgenoemde schatting is dat ongeveer 60 procent van onze genen een herkenbare tegenhanger heeft in een banaan. Dat betekent niet dat je voor 60 procent banaan bent. Het laat zien dat alle levende wezens dezelfde basisprocessen gebruiken, zoals het maken van eiwitten en het delen van cellen.

10. Sommige schildpadden ademen via hun achterwerk

De Fitzroy-schildpad uit Australië kan onder water zuurstof opnemen via zijn cloaca, de opening die hij ook gebruikt om te poepen en eieren te leggen. Daardoor kan hij heel lang onder water blijven. Wetenschappers noemen het netjes cloacale ademhaling.

11. Water kan tegelijk koken en bevriezen

Bij een temperatuur van 0,01 graden Celsius en een heel lage luchtdruk, minder dan een procent van de normale druk, kan water tegelijk vast, vloeibaar en gasvormig zijn. Dat heet het tripelpunt. In een vacuümpomp kun je water zien koken en tegelijk zien bevriezen.

12. Je neus kan misschien wel een biljoen geuren onderscheiden

Jarenlang werd gezegd dat mensen ongeveer 10.000 geuren kunnen ruiken. Een studie in het tijdschrift Science kwam in 2014 uit op meer dan een biljoen. Andere wetenschappers vinden die berekening te optimistisch, maar ze zijn het erover eens dat je neus veel beter is dan lang gedacht.

13. Bomen zijn ondergronds met elkaar verbonden

De wortels van veel bomen en planten groeien samen met schimmeldraden. Via dat netwerk, ook wel het wood wide web genoemd, kunnen voedingsstoffen van de ene naar de andere plant gaan. Of bomen elkaar via die schimmels ook echt waarschuwen voor gevaar, daarover twijfelen wetenschappers nog.

14. Bijna niemand kan een fiets goed tekenen

De Britse psycholoog Rebecca Lawson vroeg mensen in 2006 om een fiets te tekenen. Veel tekeningen zouden in het echt nooit kunnen rijden: de ketting liep naar het voorwiel of het frame zat aan beide wielen vast. We zien fietsen elke dag, maar hoe ze precies in elkaar zitten, onthouden we niet.

15. De letter J komt niet voor in het periodiek systeem

Kijk maar: van H tot en met Og, nergens staat een J in de afkorting van een element. De letter Q ontbreekt trouwens ook. Toeval, want de namen van elementen komen uit allerlei talen, en in veel van die talen bestaat de J niet of nauwelijks.

16. Een slak leefde vier jaar vastgeplakt in een museum

In 1846 plakte het British Museum een woestijnslak uit Egypte op een kaartje, in de veronderstelling dat hij dood was. Vier jaar later zag iemand dat het diertje nog leefde. In lauw water kwam de slak weer tot leven. Zijn truc: bij droogte zichzelf afsluiten en bijna niets doen.

17. Een stapelwolk weegt zo’n 500.000 kilo

Volgens de Amerikaanse geologische dienst USGS weegt een gemiddelde stapelwolk van een kubieke kilometer ongeveer 500.000 kilo. Dat is zoveel als honderd olifanten. Hij valt niet naar beneden, omdat dat water verdeeld is over ontelbare piepkleine druppeltjes die op opstijgende lucht blijven zweven.

18. Je ogen zien de wereld ondersteboven

De lens in je oog werkt net als een vergrootglas: het beeld dat op je netvlies valt, staat op zijn kop. Je hersenen draaien het automatisch weer om. Wat je ziet, is dus altijd al een bewerkte versie van wat er werkelijk binnenkomt.

19. Op Venus duurt een dag langer dan een jaar

Venus draait heel langzaam om haar as. Eén rondje duurt 243 aardse dagen. Een rondje om de zon duurt maar 225 dagen. Bovendien draait Venus de andere kant op dan de meeste planeten, waardoor de zon daar in het westen opkomt.

20. Vogels zijn dinosaurussen

Niet een beetje familie, maar echt: vogels stammen af van kleine, gevederde dinosaurussen en worden door biologen zelf tot de dinosaurussen gerekend. De duif op je stoep is dus familie van de T. rex. Niet zijn kleinkind, eerder een verre neef.

21. Wie opgroeide met zwart-wittelevisie, droomt vaker in zwart-wit

Een kleine studie van de Universiteit van Dundee uit 2008 vond dat mensen boven de 55 die als kind alleen zwart-witte tv en films zagen, veel vaker zwart-witte dromen hadden dan jongeren. De onderzoeker denkt dat wat je als kind op het scherm ziet, kleurt hoe je droomt.

22. Wombats poepen kubussen

Een wombat is een Australisch buideldier, en zijn keutels zijn vierkant. Onderzoekers ontdekten in 2021 hoe dat kan: de darmwand heeft stijvere en slappere stukken, die de poep tijdens het indrogen in blokjes van ongeveer twee centimeter knijpen. Zo rollen ze niet weg van de plek waar hij zijn geurspoor achterlaat.

23. Er staan meer bomen op aarde dan sterren in de Melkweg

Een grote telling in het tijdschrift Nature kwam in 2015 uit op ongeveer drie biljoen bomen. In de Melkweg staan volgens ESA zo’n honderd miljard sterren. Op aarde staan dus ongeveer dertig keer zoveel bomen. Volgens dezelfde studie was dat aantal voordat de mens bossen ging kappen bijna twee keer zo groot.

24. Als de zon verdween, merk je dat pas na acht minuten

Licht van de zon doet ruim acht minuten over de 150 miljoen kilometer naar de aarde. Zou de zon nu verdwijnen, dan zie je haar nog acht minuten schijnen. Ook de aarde zou pas na die acht minuten uit haar baan schieten, want zwaartekracht reist met dezelfde snelheid als licht.

25. Je skelet wordt steeds vernieuwd

Botten lijken dood en hard, maar het is levend weefsel. Speciale cellen breken voortdurend oud bot af en andere bouwen nieuw bot op. Bij volwassenen gaat dat zo snel dat het grootste deel van je skelet in ongeveer tien jaar is vervangen. Daardoor groeit een gebroken bot ook weer aan elkaar.